چرخ دنده ها از جمله عناصر حیاتی، سیستم های انتقال قدرت در بسیاری از ماشین آلات می باشند. به همین دلیل، خرابی دنده می تواند باعث نتایج فاجعه بار و خرابی پرهزینه ای برای تجهیزات یا محصولات شما شود.برای یک خریدار یا استفاده کننده از چرخ دنده های صنعتی، دانستن عواملی که می تواند بر عمر مفید پیش بینی شده چرخ دنده ها تاثیر بگذارد بسیار مهم است. همچنین برخی از تکنیک های نگهداری مناسب که می تواند به افزایش طول عمر چرخ دنده ها و جلوگیری از خردایش آن ها نیز کمک کند، اهمیت بسیاری دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این موضوعات در ادامه مطلب با ما همراه باشید.
بهبود عملکرد و کارایی چرخ دنده جهت افزایش طول عمر آن
مهندسین طراح بهبود عملکرد و کارایی چرخ دنده را از همان ابتدای کار، در زمان طراحی مد نظر قرار گرفته اند.
مقصود از بهینه سازی چرخ دنده، کاهش هم زمان تابع تنش و تابع وزن و در نهایت افزایش طول عمر آن می باشد. در این بهینه سازی، تغییرات پارامتر های تابع تنش و تابع وزن بررسی شده اند. با توجه به اینکه تغییر در این پارامتر ها باعث کاهش وزن، افزایش کیفیت چرخ دنده و کاهش تنش می گردد، بهینه سازی این پارامتر ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد.
در این جا با در نظر گرفتن توابع هدف و محدودیت های تعریف شده در پارامتر های چرخ دنده، مولفه های بهینه برای چرخ دنده مشخص می شوند. به این ترتیب، در نهایت چرخ دنده با ویژگی های بهتر و کارایی بیشتری طراحی می شود.
نگهداری و تعمیر چرخ دنده جهت افزایش طول عمر و جلوگیری از خردایش آن
در نگهداری و تعمیر چرخ دنده های اصلی ماشین آلات صنعتی، برخی موارد بسیار حائز اهمیت هستند که باید به آن ها توجه ویژه ای داشت تا عملکرد بهینه و طول عمر بیشتری برای چرخ دنده ها به دست آید. در ادامه به توضیح برخی از این موارد پرداخته شده است:
- سفتی چرخ دنده باید به صورت مناسب تنظیم شود؛ چون در صورتی که بیش اندازه باشد، مصرف برق بیشتر و فرسایش بلبرینگ را افزایش می دهد. بهعلاوه، در صورتی که چرخ دنده بسیار شل باشد، زنجیر به راحتی می تواند از آن کنار برود. برای تنظیم سفتی چرخ دنده، باید چرخ دنده را از وسط بلند کرد و یا با فشار دادن به آن، فاصله مرکزی دو چرخ دنده را به اندازه ۲ تا ۳ درصد تنظیم کرد.
- هنگام نصب چرخ دنده روی شفت، باید به صورتی باشد که هیچ گونه تاب و انحرافی وجود نداشته باشد. در یک مجموعه انتقال، وجوه انتهایی دو چرخ دنده باید در یک صفحه قرار گیرند. در صورتی که فاصله مرکزی چرخ دنده ها کمتر از ۰.۵ متر باشد، انحراف می تواند حدود ۱ میلی متر باشد و در صورتی که فاصله مرکزی چرخ دنده ها بیشتر از ۰.۵ متر باشد، انحراف می تواند به ۲ میلی متر برسد.
بدین ترتیب این کار را باید به صورتی انجام داد، که هیچ گونه اصطکاک در کنار دندان های چرخ دنده وجود نداشته باشد. در صورتی که آفست دو چرخ بیش اندازه باشد، می تواند باعث فرسایش زنجیر شود. هنگام تعویض چرخ دنده ها، باید به طور دقیق آفست را بررسی و تنظیم نمود. - پس از فرسوده شدن کامل چرخ دنده، چرخ دنده جدید و قدیمی باید هم زمان تعویض شوند تا از مش بندی خوب اطمینان حاصل شود. در غیر این صورت، باعث ایجاد مش بندی ضعیف و تسریع در فرسایش چرخ دنده جدید خواهد شد.
- برای جلوگیری از فرسایش زود هنگام چرخ دنده، باید آن را به صورت دوره ای تعویض کرد. فرسایش چرخ دنده بستگی به شرایط کاری و تنظیمات دستگاه دارد، اما به طور معمول، باید حداقل هر ۲۰۰۰ ساعت کاری چرخ دنده ها را تعویض کرد. همچنین، در صورتی که چرخ دنده از جنس فولادی است، باید به صورت دوره ای آن را از زنگ زدگی پاک کرد و با روغن کاری از آن مراقبت نمود.
- برای جلوگیری از خرابی زودرس زنجیر نیز باید چرخ دنده ها را به صورت منظم چک کرد و در صورتی که فرسایش چرخ دنده زیاد شده باشد، آن را تعویض کرد. همچنین، باید زنجیر را به صورت دوره ای تنظیم نموده تا به صورت مناسب روی چرخ دنده نشیند. هنگام تنظیم زنجیر، باید فشار را به درستی تنظیم کرد و بررسی کنید که زنجیر به طور دقیقی روی دنده قرار گرفته باشد.
- اگر چرخ دنده ها با گردش سریع درگیر هستند، باید از روغن چرخ دنده استفاده نمود تا اصطکاک کاهش یافته و طول عمر چرخ دنده افزایش یابد. همچنین، در صورتیکه چرخ دنده ها با گردش کند درگیر می باشند نیز باید به طور دوره ای روغن چرخ دنده را تعویض کرد.
در کل، برای نگهداری و تعمیر چرخ دنده های اصلی ماشین آلات کشاورزی، باید به صورت منظم آن ها را چک کرد و در صورتی که نیاز باشد، تنظیم و تعویض نمود. این کار ها باعث افزایش طول عمر چرخ دنده ها و جلوگیری از خردایش آن ها و در نهایت بهبود عملکرد دستگاه می شود.
